STUNDARFRÓ

Brot úr væntanlegri skáldsögu

eftir Orra Harðarson

www.starafugl.is

2014

Öll réttindi áskilin.

Það var Stuðmannaball í Sjallanum. Sumarið 1989. Yfirskriftin: Hjarðmenn hins holdlega  krafts. Frasinn  var mögulega  runninn undan rifjum hljómborðsleikara sveitarinnar, sem þótti svo orðhagur að þegar menn mættu honum  á förnum vegi lét hann sig jafnvel ekki muna um að mæla undir fornyrðislagi.

Dísa var rétt orðin  átján ára og enn næsta óspjölluð  á sálinni,  þó  að holdið  hefði  þá þegar  sitthvað  reynt.  Hún  kom auga á Arinbjörn  þar sem hann sat einn úti í horni við stigann. Rosalega  er þetta  sætur  strákur,  hugsaði  hún.  Hann leit upp og brosti með brúnum augunum, þeim fegurstu sem hún hafði nokkru sinni séð.

Hún  kom sjálfri sér á óvart og settist  hjá honum. Rjóð í kinnum  tók hún samstundis  að titra  í hnjánum,  vandræðalega allsgáð. Blaðraði  svo einhverja  vitleysu um daginn  og veginn, roðnaði  svolítið meira og missti næstum andann.

Arinbjörn  var drukkinn  en fjarska myndarlegur. Eitthvað svo umkomulaus, þrátt  fyrir yfirvegun og sýnilegt sjálfsöryggi. Hann var lágvaxinn og grannur, en samt  einhvern  veginn  of stór  fyrir  samkvæmið.  Eins  og  kvikmyndastjarna. Í svörtum síðfrakka, með hatt á höfði.

Það var engu líkara en hann væri rétt kominn  úr tökum  á bíómynd um ævi einhvers bóhems og skálds, en ætti bara erfitt með að hrista af sér rulluna; eins og klisjulegt kvikmyndahandritið  sæti enn í honum. Hann horfði  á hana eins og almættið hefði   úthlutað  honum   eksklúsívu  útsýni   yfir  tilfinningalíf hennar  og hugsanir.

– Ef þú værir hafið vildi ég drukkna  í þér, sagði hann  og

lét hálfreykta sígarettuna falla ofan í tómt rauðvínsglasið. – Þú, Þórdís,  þú … ert  dúr.  Glaðvær  og tær. En  ég … ég er aftur meira svona moll.

Enginn hafði áður kallað hana Þórdísi,  nema  til áhersluþunga  þegar  hún  var skömmuð  fyrir eitthvað  í skólanum  eða heima  fyrir. Annars  var það alltaf bara Dísa.  Og  aldrei  hafði nokkur  maður  talað svona blíðlega til hennar;  hvíslað hægum, þýðum  rómi: ástin mín. Það gilti einu þótt  röddin  væri eilítið drafandi.

Hún  var óörugg  og tilvistarkreppt alþýðustúlka.  Kláraði rétt skólaskylduna. Virtist dæmd til að pakka vondu súkkulaði í verksmiðjunni á daginn. Og dreyma það svo á nóttunni. Amma hennar taldi stundum kindur. En á leið sinni inn í draumalandið sá Dísa bara Lindubuff.

Vitaskuld þráði hún eitthvað annað og meira. En menntavegurinn heillaði  ekki þó  að hann  lægi bókstaflega  í næsta nágrenni. Hann var ámóta fyrirsjáanlegur  og súkkulaðið á  færibandinu. Hún   fékk  þó  allavega  greitt  fyrir  að  standa vaktina við það.

Dísa las mikið, aðallega rómana  og ljóðabækur  úr hillum ömmu sinnar: Jón Trausta og Kristmann. Davíð og Huldu. Og Dalalíf  Guðrúnar frá Lundi.  Þetta  voru  kannski  ekki merkilegustu  heimsbókmenntirnar, en  hún  gleymdi  sér  alveg yfir þeim. Þær voru yndislegar þessar huggustundir í græna stofusófanum,  með  bók  í hendi  og  pepsí  innan  seilingar.  Amma Steina í hægindastólnum að prjóna, með fæturna í nuddtækinu. Og  stundum hlustuðu þær saman  á útvarpssöguna sem barst úr eldhúsinu.  Ört  rennur æskublóð var ein. Höfundur las. Það gerði hann gjarnan.

Hún var ömmustelpa en allnokkuð sjálfstæð. Töff týpa, eins og sagt var. Ávallt svartklædd frá toppi  til táar. Í sokkabuxum og  síðri  mussu.  Leðurjakka   og  hermannaklossum. Hlustaði nær  eingöngu   á þunglyndislega jaðartónlist. Og  pönkaraleg leðurólin   sem  hún   fékk  upphaflega   við  sinaskeiðabólgu  í vinnunni  yfirgaf aldrei úlnlið vinstri handar.

Bölsýnislegur   klæðaburðurinn  var  brynja;  ákveðin  leið til  að  breiða  yfir  rómantíska heimssýn  og  viðkvæma  lund. Yfirlýsing um þroska og vitundarvakningu; að barndómurinn væri að baki og hún þá orðin  þess albúin að mæta hverju sem er, í guðlausri  veröld  og flárri.  En  í sjálfu sér hafði hún  lítið breyst,  stúlkan  er  forðum  sá sígarettustubba sem  vorlauka  í vanhirtum beðum fjölskyldubæjar. Hún  kunni þá fágætu list að fegra heiminn  með augunum.

Samt gat verið svo fjarska erfitt  að vera til. Hún  var ekki nema  rétt  níu ára gömul  þegar  fyrsti heimsverkurinn helltist yfir. Hvað átti hún að gera við allt þetta munnvatn? Þurfti  hún í alvöru að kyngja þessu alla ævi? Tilhugsunin var íþyngjandi. Og framleiðslan  jókst eftir því sem þankarnir ágerðust.  En svo bráði smám saman af henni,  venju samkvæmt. Dýrðin  á ásýnd hlutanna varð ævinlega ofan á.

Arinbjörn, þessi dularfulli strákur að sunnan, var sannarlega himnasending. Það  var auðvelt  að falla fyrir  rauðvínsleginni ljóðrænunni, enda kannski ekki úr háum  söðli að detta.  Þetta var ást við fyrstu sýn.

Eftir  ballið gengu  þau hönd  í hönd  út í heiðskíra  sumarnóttina, suður  eftir  Hafnarstrætinu og  inn  Aðalstræti.  Staðnæmdust  svo við hús  ömmu  Steinu  uppi  í Lækjargilinu og læddust inn um þvottahúsdyrnar. Því næst varlega niður kjallaratröppurnar – það brakaði í þriðju, fjórðu og níundu – og svo beinustu  leið inn í herbergi Dísu og upp í brakandi  rúmið.

Þar  elskuðust  þau eins og enginn  væri morgundagurinn. Nýrómantískt sálarpopp  Sade í fermingargræjunum. Smooth Operator. Það voru orð að sönnu. Arinbjörn  veitti henni unað sem  hún  þekkti  til  þessa  aðeins  úr  dönskum   blöðum.   Svo lognaðist  hann út af og pissaði á sig.

Dísa setti það ekkert  fyrir sig. Hún  bjó bara um notalegt flet  á gólfinu  og  færði  hann  varlega  þangað;  lagðist  svo hjá honum  og hlustaði  á hjartað  hamast  undir  húðinni.  Hún  var alsæl og ástfangin. Upp fyrir haus.

Sólin yfir Vaðlaheiðinni gægðist inn um kjallaragluggann, gardína á milli. Ilmur af nýslegnu grasi blandaðist  saltri líkamslykt úrvinda elskenda. Mávagarg og krummakrunk. Hjólabjalla og barnshlátur.

Allt var þetta eins og Guð væri að búa til bíó, þar til skyndilegar  drunur frá nálægri þungavinnuvél yfirgnæfðu blæbrigðin óskáldlega. Kjallaraherbergið hristist  lítið eitt. Það var einhvern  veginn viðeigandi  að Arinbjörn  skyldi vakna við pissubílinn.